Granül Nedir Yemek? Tarihin Sofrasından Günümüz Mutfaklarına Uzanan Bir Dönüşüm Bir tarihçi olarak sofralara bakmayı severim. Çünkü yemek, sadece karın doyurmakla ilgili değildir; aynı zamanda toplumların hafızasını, dönüşümünü ve kültürel evrimini de taşır. Bir mutfak terimi olarak granül kelimesi, ilk bakışta teknik bir ifade gibi görünse de, aslında modern dünyanın yemeğe bakışındaki derin bir dönüşümün ipucudur. Peki granül nedir yemek açısından? Basitçe söylemek gerekirse, granül; toz haline gelmemiş ama küçük taneler hâlinde işlenmiş, kurutulmuş veya sıkıştırılmış gıda parçacıklarıdır. Ancak tarihsel açıdan bu tanecikler, yalnızca bir mutfak malzemesi değil; endüstriyel çağın damakta bıraktığı izlerdir. Tarihin Başlangıcı: Tanelerin Uygarlığı İnsanoğlu tarımı keşfettiğinde,…
8 YorumKategori: Makaleler
Granül Görünüm Ne Demek? Güç, Toplum ve Siyasetin Parçacıklı Yüzü Bir siyaset bilimci olarak her zaman güç ilişkilerinin görünmeyen katmanlarını incelemeye çalışırım. Devletin merkezî kurumlarından bireylerin gündelik yaşam pratiklerine kadar her yerde bir iktidar biçimi, bir düzen mantığı vardır. Ancak modern çağın karmaşık yapısında bu düzen, artık yekpare değil; tıpkı bir granül görünüm gibi, parçacıklı, dağınık ve çok katmanlı bir hal almıştır. Granül görünüm kavramı, siyaset bilimi açısından yalnızca bir metafor değil, aynı zamanda gücün ve iktidarın nasıl mikro parçalara ayrıldığını anlamanın bir yoludur. Granül Görünümün Anlamı: Dağılmış Gücün Yeni Formu Granül görünüm ifadesi, kelime anlamıyla “tane tane, küçük parçacıklardan…
4 Yorumİlk Kanama Nedir? Yanlış Anlatılan İki Ayrı Hikâyeyi Birlikte Masaya Yatırıyorum Merhaba, bu yazıda tabuları kırmaya niyetliyim. “İlk kanama” dendiğinde toplum iki farklı şeyi tek torbaya dolduruyor: ergenlikte görülen ilk adet kanaması (menarş) ve evlilik/ilişki bağlamına sıkıştırılmış “ilk gece kanaması” efsanesi. İkisini birbirine karıştırmak; biyolojiyi romantik mitlerle, sağlığı da ahlak bekçiliğiyle zedelemekten başka bir işe yaramıyor. Tartışalım, hatta didişelim; ama önce kavramları netleştirelim. Gerçek şu: “İlk kanama” tek bir olgu değildir. Biri menarştır, diğeri toplumsal bir beklentidir; aynı sepete konduğunda herkes kaybeder. İlk Kanama Nedir? (Menarş) ve “İlk Gece” Kanaması Aynı Şey Mi? Kısa cevap: Hayır. Uzun cevap: Menarş, ergenlikte…
Yorum BırakEn Büyük Gözlemevi Hangi İlde? Bilim, Yatırım ve Ekonomik Ufukların Kesiştiği Nokta Bir ekonomist olarak şunu bilirim: Her yatırım bir tercih, her tercih bir fırsat maliyetidir. Sermaye sınırlıdır, kaynaklar kıttır; dolayısıyla bir alana yapılan yatırım, başka bir alandan vazgeçmek anlamına gelir. Bu bağlamda “en büyük gözlemevi hangi ilde?” sorusu, yalnızca coğrafi bir merakın ötesindedir. Aslında bu soru, bilime yapılan yatırımın, teknolojiye duyulan güvenin ve geleceğe dönük ekonomik vizyonun bir yansımasıdır. Ekonomik Perspektiften Bilimsel Yatırımlar Bilimsel kurumlar –özellikle gözlemevleri gibi yüksek teknolojiye dayalı altyapılar– bir ülkenin kalkınma vizyonunun en somut göstergelerindendir. Türkiye’de en büyük ve en gelişmiş gözlemevlerinden biri Antalya ilinde,…
8 YorumArgoda Arpa Ne Demek? Dil, kültürün bir yansımasıdır ve zaman içinde toplumsal yapılarla, ekonomik durumlarla, hatta insanların günlük yaşamlarıyla şekillenir. Bu yüzden her toplumda argolar, dilin renkli ve değişken yönlerini yansıtır. Türkçede sıkça karşılaşılan kelimelerden biri de arpa kelimesidir, ancak bu kelimeyi argoda kullanıldığında ne anlama geldiği çoğu kişi tarafından tam olarak bilinmeyebilir. Peki, argoda arpa ne demek? Hangi bağlamlarda kullanılır ve bu kelimenin tarihsel arka planı nedir? Arpa ve Argo: Tarihsel Bir Yolculuk Türkçede arpa, aslında eski zamanlardan bu yana bilinen, gıda maddesi olarak kullanılan bir tahıldır. Ancak, dilin evrimiyle birlikte, arpa kelimesi bir anlam kayması yaşamış ve argoda…
8 YorumAntropolog’un Duyurusu: Kültürlerin Dalga Dalga Örüldüğü Siyasal Manzara Siyasal yapılar da tıpkı dil, töre, ritüel ve semboller gibi birer kültürel dokudur. Her belediye başkanının seçimi, salt bir siyasi tercih değil; o toplumun kimlik, aidiyet, tarih ve sembolik tahayyüllerle kurduğu derin bağların açığa çıktığı bir ritüeldir. Şimdi Amasya Göynücek’teki belediye başkanlığı meselesini, sadece “hangi partiden” sorusu üzerinden değil, bu siyasi figürün toplumsal ritüeller, semboller ve topluluk yapılarıyla nasıl kesiştiğini düşünerek ele alacağız. — Göynücek’te Siyasetin Sembolizmi: Başkanlık Kimliği ve Parti Resmi kaynaklara göre Göynücek Belediyesi’nin başkanı Kemal Şahin’dir. [1] Ancak 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Kemal Şahin, AK Parti aday adayı…
Yorum Bırak10 Gram Ne Kadar Eder? Tarihin Tozundan Günümüze Uzanan Değerin Hikayesi Bir tarihçi olarak, geçmişin izlerini sürerken en çok dikkatimi çeken şeylerden biri, değerin değişkenliği olmuştur. Bir zamanlar 10 gram altının, bir ailenin aylarca geçimini sağladığı dönemler vardı. Bugün ise aynı 10 gram, yalnızca birkaç haftalık bir ihtiyaç listesini karşılayabiliyor. Peki bu değişim sadece ekonominin değil, aynı zamanda toplumların, inançların ve değer yargılarının da dönüşümünü mü yansıtıyor? Gelin, “10 gram ne kadar eder?” sorusuna sadece parasal değil, tarihsel ve toplumsal bir perspektiften bakalım. Paranın Ağırlığı: Tarihin İlk Gramları İlk medeniyetlerden itibaren insanlık, değeri ölçmenin yollarını aradı. Lidyalıların ilk madeni parayı…
Yorum BırakKuzunun Neresi Güzel Olur? Etin Ötesinde Bir Felsefi Düşünce Bir Filozofun Sofrasından Başlayan Soru Bir filozof için her şey bir soruyla başlar. “Kuzunun neresi güzel olur?” sorusu, ilk bakışta bir mutfak sohbeti gibi görünebilir; oysa bu soru, insanın doğayla, hayvanla ve kendi ahlaki benliğiyle ilişkisini deşen derin bir felsefi sorgudur. Bir kuzunun güzelliği sadece damağın zevkiyle mi ölçülür, yoksa varlığının anlamı da bu güzelliğin bir parçası mıdır? Belki de sorunun cevabı, insanın kendini nerede konumlandırdığıyla ilgilidir — doğanın efendisi mi, yoksa onun parçası mı? Epistemolojik Bakış: Bilginin Tadı Epistemoloji, yani bilginin doğasını inceleyen felsefe dalı, bu soruyu farklı bir boyuta…
8 YorumGövermek mi Göğermek mi? Antropolojik Bir Bakışla Kültürün Dönüşen Dili Bir antropolog olarak dünyayı dolaşırken, dillerin yalnızca iletişim aracı değil, aynı zamanda bir kolektif hafıza olduğunu fark ederiz. Her kelime, bir toplumun dünyayı algılama biçimini, doğayla ilişkisini ve geçmişle kurduğu bağları taşır. Bu bağlamda “Gövermek mi, Göğermek mi?” sorusu, yalnızca dilbilgisel bir tercih değil; aynı zamanda kültürel anlamların, sembollerin ve toplumsal yapıların derinliklerine uzanan bir keşif çağrısıdır. Kelimenin Köklerinde Kültürel Bir Hafıza “Gövermek” ve “Göğermek” kelimeleri, Türkçenin farklı ağızlarında yaşayan iki kardeş sözcük gibidir. Biri “yeşermek, filizlenmek” anlamında; diğeri “olgunlaşmak, göğüs germek, direnmek” çağrışımı taşır. Bu iki kelimenin ses benzerliği,…
Yorum BırakUçağın Durduğu Yere Ne Denir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Yolculuk Havalimanında bir uçak indiğinde hepimizin aklına aynı soru gelir: “Uçağın durduğu yere ne denir?” Teknik olarak bunun karşılığı “park pozisyonu” ya da “uçak park yeri”dir. Ancak kavramın kendisi, sadece teknik bir açıklamadan ibaret değil. Uçağın durduğu yer; bir yolculuğun bittiği, bir diğerinin başlayacağı, insanların buluştuğu, ayrıldığı, kucaklaştığı bir noktadır. Bu yüzden bu soruya sadece mekanik ya da teknik bir yanıt vermek yerine, toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle düşünmek, bize daha derin bir perspektif kazandırabilir. Toplumsal Cinsiyetin Perspektif Katkıları Kadınlar için uçağın durduğu…
Yorum Bırak