Yapılan İş Nasıl Hesaplanır? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir Bakış
Herkesin yaptığı işin değeri farklıdır, ama bu değer nasıl hesaplanır? İşin karmaşıklığı ve yapılan işin türüne göre bu sorunun cevabı da değişebilir. Bugün, “yapılan iş nasıl hesaplanır?” sorusunu hem yerel hem küresel açıdan ele alacağım. Özellikle de Türkiye’deki çalışma kültürünü ve dünya genelinde nasıl bir yaklaşım benimsendiğini göz önünde bulundurarak, bu soruya bir nebze de olsa ışık tutmaya çalışacağım.
Ben Bursa’da yaşayan, gününü çoğunlukla ofiste geçiren bir beyaz yaka çalışanıyım. Yani iş dünyasında çoğunlukla performans ve zaman odaklı bir değer ölçümü yapılıyor. Fakat işin içine başka ülkelerdeki çalışma sistemlerini de dahil edince, yapılan işin nasıl hesaplanacağı çok daha ilginç bir hal alıyor.
Türkiye’de Yapılan İşin Hesaplanması
Türkiye’de yapılan işin hesabı çoğu zaman geleneksel yöntemlerle yapılır. Yani saat başı, gün başı veya işin tamamlanma süresi gibi unsurlar üzerine hesaplama yapılır. Ancak burada işler bazen ne kadar çalıştığınızla ilgili olmaktan ziyade, “ne kadar görünür oldunuz?” sorusuna da odaklanabiliyor. Ofiste geçirilen mesai saati, yaptığınız işin kalitesinden ya da katkısından daha önemli bir yer tutabiliyor. Bu, Türk iş kültüründe zaman zaman karşılaştığım, bazen de bazen hoşuma giden ama çoğunlukla düşündüren bir durum.
Diyelim ki bir müşteri raporu hazırlıyorsunuz. Raporu hazırlarken harcadığınız süre, işin kalitesi, hatta müşteriye ne kadar katkı sağladığınız gibi faktörler pek göz önünde bulundurulmaz. Çoğunlukla yönetim, “bu raporun teslimi 5 gün içinde olmalı” gibi bir kısıtlama koyar. Bu durumda, yapılan işin hesabı tamamen zaman odaklıdır. Yani sadece zamanında teslim edilmesi önemlidir.
Bir diğer yandan, Türkiye’de çalışan bir kişi olarak zaman zaman performans değerlendirmelerinde karşılaştığım en büyük sorunlardan biri, işin kalitesinden daha çok, o işi kaç saatlik bir mesaiyle tamamladığınızın ölçülmesidir. Eğer fazla mesai yaparak çalıştıysanız, bu başarı olarak görülür, hatta bazen bu fazladan mesai süresi ödüllendirilebilir.
Küresel Perspektiften Yapılan İşin Hesaplanması
Peki ya dünya genelinde durum nasıl? Farklı ülkelerde yapılan işin nasıl hesaplandığını merak ediyorsanız, özellikle gelişmiş ülkelerde biraz daha farklı bir yaklaşım hakim. Avrupa ve Kuzey Amerika’daki şirketlerde, işin kalitesi ve çalışanların etkinliği ön planda.
Örneğin, Almanya’da çalışan bir mühendis, yaptığı işin kalitesiyle değerlendiriliyor ve ödenecek ücretler, işin karmaşıklığına ve mühendislik becerilerine göre belirleniyor. Yani, işin ne kadar zaman aldığı değil, ne kadar verimli olduğu hesaplanıyor. Buradaki ana fikir, “verimli olmak” ve işin “ne kadar değer kattığı”nı görmektir. Eğer bir mühendis, bir projeyi zamanından önce teslim ederse ve yüksek kalitede sonuçlar ortaya koyarsa, bunun karşılığında ödüllendiriliyor.
Amerika’da ise yapılan işin hesaplanması, genellikle hedef bazlıdır. Hedefler önceden belirlenir ve bu hedeflere ulaşma süreci ile hesaplanır. Yani, bir çalışan ne kadar hedef koyarsa ve ne kadar hızlı tamamlar ise, buna göre daha fazla ödül alabilir. Burada esneklik ve bağımsızlık oldukça yaygındır. Çalışanlar kendi işlerinin yöneticisi gibi düşünüp daha fazla sorumluluk alabiliyorlar. Bu da yapılan işin hesabını daha verimli kılıyor.
Yaptığın İşin Hesaplanmasında Kültür Farkları
İşin hesaplanması, kültürlere göre çok farklılıklar gösterebiliyor. Örneğin, Japonya’daki çalışma kültüründe işin hesaplanması, hem zamanın hem de sadakatin bir göstergesidir. Japonlar, işte zamanında olmak ve sadık kalmak konusunda çok ciddidirler. Bir Japon şirketinde, çalışanlar çoğu zaman performanslarından çok, iş yerindeki bağlılıklarıyla değerlendirilir. Bu da yapılan işin nasıl hesaplandığını etkiler: Yani, işin teslim süresi ve işte geçirilen süre kadar, çalışanın şirkete olan sadakati de önemli bir faktördür.
Diğer bir örnek, İsveç’teki çalışma kültürüdür. İsveç’te çalışanların iş ve özel hayat dengesi çok önemlidir. Çoğu zaman çalıştıkları saatlerden çok, işlerini ne kadar yaratıcı ve verimli yaptıkları üzerinden değerlendirilirler. Buradaki temel ölçüt, çalışanların işe katabilecekleri yeni fikirler ve önerilerle ilgili olur. İsveç’te yapılan işin hesabı, tıpkı Almanya’da olduğu gibi kalite odaklıdır.
Yapılan İş Nasıl Hesaplanır? Kültürel Değişimler
Sonuçta, yapılan işin nasıl hesaplanacağı sorusu, bulunduğunuz coğrafya, ülke ve hatta sektörle doğrudan ilişkilidir. Türkiye’de genellikle işin süresi ve mesai saatleri öne çıkarken, gelişmiş ülkelerde işin kalitesi, verimliliği ve hedeflere ulaşma süreci daha çok önemseniyor. Tabii, her kültür ve şirket, kendi içinde farklı dinamikler barındırıyor. Ama her halükarda, iş dünyası bir şekilde bu dengeyi bulmaya çalışıyor.
Bir noktada herkesin yaptığı iş, ona kattığı değerle doğru orantılı olarak hesaplanmalıdır, değil mi? Yani, yapılan işin kalitesi, katkı sağladığı alan ve ortaya çıkan sonuç, her şeyden önce gelir. Ama tabii bir de şu var: İşin hesabı yalnızca maddi değil, aynı zamanda manevi olarak da yapılmalı. Çünkü bu, günün sonunda sadece para kazanmakla bitmeyecek kadar önemli bir şey.